Egon Schiele Ya Da Çürük Aşk Neşidesi

Asitil: Buz-Buzul / Asit-Asitil, Satıh: Yüzey, Sathî:Yüzeysel, Muharrik sıf. (Ar. taḥrіk “hareket ettirmek, kımıldatmak”tan muḥarrik) harekete geçiren, kımıldatan, oynatan, tahrik ve teşvik eden, Muharrik kuvvetler, Muharrik-i evvel

Bu soneyi Egon Schiele’in resimleriyle uzun bir müddet hemhal olduktan sonra, bütün resimlerdeki ortak ideayı damıtıp zihnimde yeniden ve yeniden yaratak yazdım. Bence Schiele her resminde kendisini değ-iştikçe çürüme ve tazelenişin çelişik ve mücizevî odağına koyup kasvetli bir aşk neşide suretinde baştan besteleyerek sunuyor. Onu anlayabilmek için kendimde yaratmam gerekti.

Schiele’in çizimleri “cansız/ruhsuz” değil, ruhlarından bile bile vazgeçmiş lanetliler gibi… Buradan sonraki beş cümleyi Schiele hakkında yazılmış bir tezden hafızamda yoğurulduğu şekliyle alıntılayacağım. Figürlerinde ifadeler ve jestler şehevî, teatral ve spazmodik. Kendisine yönelik röntgenci tutumu, vücudunu da kendi nazarında yozlaştırmış. Kendi temaşasında hep bir özacıma (self-pity) hakim. Garip renk kontrastlarıyla sanki hayatiyetini tersyüz etme gayretinde.. Vücudun deformeliliği canının deformeliliğinden. Yoz haletini, acısını ve hatta orgazmını kaynaşık surette o çıplak vücudun her bir kas lifinde ve kemik çıkıntısında sergiliyor. Her cepheden kendisini ikrar eden çürüme, bakımsızlıktan ziyade bizzat çürüme arzusundan… Eros Thanatos’ta… van Gogh’ta resim hayata, dirime doğruyken Schiele’de ölüme, mezara doğru. Birisi hayatla taşkın, birisi küfle. van Gogh’un resmine imkan tanısak hakikaten canlanacak gibi, Schiele’de ise bıraksak bin yıllık kemikler gibi toz olacak… Her an kalbindeki mührün patlayıp ölümün fışkırabileceği bir melun ve her an göbeğinin patlayıp doğumun fışkırabileceği bir mukaddes… Schiele ölümü, bireyselleşememe anlamında yakınlık/iç içelik ve her zerrenin diğerine mecburen değişinin getirdiği zoraki çürüme olarak kavrıyor. Büyüleyici. Sanıyorum kendisinin “iki nesne birbirine değdiğinde uyum değil, yıkım çıkar” gibi -gayet haklı- bir tasavvuru var. Bkz: Ölüm ve Kız https://artsandculture.google.com/asset/death-and-girl-egon-schiele/mwGkXbyl5efJ_w